descriptionSelecte artikelen uit ‘De Ware Tijd’…

Deze artikelen zijn met toestemming overgenomen van de Surinaamse krant ‘De Ware Tijd’.

closeSuriname Wayang Puppeteer Performs in Yogyakarta

Sapto Sopawiro, a 73-year-old wayang puppeteer from Suriname will be performing wayang kulit in Yogyakarta this month. The performance was aimed at enhancing cultural ties with Indonesia. 

Meer
more_vertSuriname Wayang Puppeteer Performs in Yogyakarta
closeStadsgezicht de Gunungan op Sana Budaya

Op het terrein van Sana Budaya staat een groot wit monument dat in de wayangwereld bekend staat als de gunungan. In het echt heeft deze dezelfde vorm, maar dan plat en gemaakt van buffelleer. Hiermee opent de dhalang of wayangpoppenspeler de voorstelling.

Meer
more_vertStadsgezicht de Gunungan op Sana Budaya
closeManggar Megar wil culturele uitwisseling Javaanse jongeren

De vakantie gebruiken om contacten te leggen, vinden Wim en Hermine Kromoredjo een nuttige bezigheid. Het echtpaar geeft leiding aan de culturele organisatie, Manggar Megar, in Den Haag.

Meer
more_vertManggar Megar wil culturele uitwisseling Javaanse jongeren
close160 jaar Chinese immigratie: ‘Alsof ik in mijn vorig leven hier was geboren’

In verband met 160 jaar Chinese immigratie, het levensverhaal van meneer Sarinah. Voor de laatste dag van het jaar, een van de mooiste levensverhalen die ik heb mogen schrijven. Vanuit verschillende invalshoeken gezien: cultuur, migratie, verbroken band, struggle en liefde voor SU.

Meer
more_vert160 jaar Chinese immigratie: ‘Alsof ik in mijn vorig leven hier was geboren’
closeBersih desa en wayang onmisbaar voor Budi Rukun

Half ingezakt zitten enkele mannen in de lege zaal. Ze luisteren naar cd’s met zang en gamelanmuziek. Onder hen is ondervoorzitter Henny Jateman. “De mensen maken zich klaar, na het gebed komen ze, voorspelt hij de opkomst voor de avond.

Meer
more_vertBersih desa en wayang onmisbaar voor Budi Rukun
closeLaunch Kebudayaan Jawa om wayang te behouden

Indonesische dhalang komt uit Solo Dessa - Op tafel liggen alle gerechten voor een ceremoniële slametan of heilsmaaltijd. Drie kaums (twee westbidders en één oostbidder) gaan voor in het gebed en spreken hun zegen uit voor het project Kebudayaan Jawa (redactie lees: Kebudaya-an Jowo).

Meer
more_vertLaunch Kebudayaan Jawa om wayang te behouden
closeDe gendurèn, het grote moment bij Sasi Sura

Bij het centrum van Pernatan Adat Djawa Rasol Suriname (PADRS) is de ingang versierd met jonge palmbladeren. “Voor de vreugde,” zegt Amin Kasanmohamat, de geestelijke leider van de eenenveertig jaar oude religieuze organisatie.

Meer
more_vertDe gendurèn, het grote moment bij Sasi Sura
closeDe mogelijkheden liggen voor de diaspora

Paramaribo - Velen in Indonesië weten niet wat diaspora betekent. Dit is de ervaring van Roesman Darmohoetomo die begin deze week terug is gekeerd van de Indonesische Diaspora Conferentie in Jakarta. Het is de eerste keer voor ‘Darmo’, die al eerder tweemaal de Javaanse Taalconferentie heeft bezocht.

Meer
more_vertDe mogelijkheden liggen voor de diaspora
closeDe vakantie gebruiken voor wayangles bij Sapto

Boxel - Het is een warme ochtend wanneer pak Sapto Sopawiro een reeks bekende oldies zingt door de microfoon. Buiten zijn woning op heerst een vredige stilte, maar op zijn terras verschijnen wayangpoppen één voor één dansend voor de kelir. Het scherm is veel kleiner dan normaal, maar is bedoeld voor les of demo.

Meer
more_vertDe vakantie gebruiken voor wayangles bij Sapto
closeFoto's Monument plantage Mariënburg

Dit indrukwekkende monument is gemaakt door John Djojo en staat op plantage Marienburg. De bedoeling van Moestadja is dat later een monument komt in Yogyakarta van de ‘vertrekkende arbeider’.

Meer
more_vertFoto's Monument plantage Mariënburg
closeIn het feest zit ook behoud van de traditie

Lelydorp - In rijen zitten de mannen aandachtig te luisteren. Het lijkt op een wijkvergadering te Dessa, maar de onophoudelijke preek en slametan, de heilsmaaltijd bij Javanen, wijzen op een dienst. In het midden van de grote gemeenschapszaal zit Tristan met zijn grootvader.

Meer
more_vertIn het feest zit ook behoud van de traditie
closeKaboel Karso: ‘De Javaanse kalender complex uniek’

De Javaanse kalender komt in Suriname voor, maar heel Javaans is deze niet. Dit is de conclusie van Kaboel Karso (56) die vanaf 2010 het ontstaan ervan bestudeert.  “Het is gebaseerd op de Arabische kalender, een maankalender,” zegt Karso die recent voor een kort bezoek was in Suriname.

Meer
more_vertKaboel Karso: ‘De Javaanse kalender complex uniek’
closeSapto Sopawiro: The lone ‘dalang’ in Suriname

Sapto Sopawiro, 73, is a Javanese living in the Republic of Suriname who continues to preserve Javanese culture amid the prevalence of pop art. The former miner is a Javanese community elder and the lone dalang wayang kulit (leather puppet player) in Suriname, the only country in the Caribbean with a large Javanese population.

Meer
more_vertSapto Sopawiro: The lone ‘dalang’ in Suriname
closeSoewarto Moestadja: “De Javaanse diaspora is gebracht”

Herkomstlanden worden zich meer bewust van de waarde van diaspora, maar hoe groot de eigen diaspora is, is vaak niet bekend. Met deze wetenschap vertrok minister Soewarto Moestadja de vorige maand naar Jakarta waar de tweede editie werd gehouden van de Indonesische Diaspora Congres.

Meer
more_vertSoewarto Moestadja: “De Javaanse diaspora is gebracht”
closeVan de masterblender is er maar één

Een apart beroep. In Suriname zijn er beroepen waarvan maar één persoon bestaat die het uitoefent. Rieke Wirjabesari(44) heeft de leiding bij de afdeling mixing en blending van de SAB en wordt de masterblender genoemd. In haar werkomgeving hangt dagelijks de zoete geur van rum. 

Meer
more_vertVan de masterblender is er maar één
closeVan een mix max naar beter Javaans

Voor de Indonesische- en Javaanse taalcursussen, respectievelijk bahasa Indonesia en basa Jawa, slaagt iedereen. Dit is al jaren een feit, omdat de ‘slechte’ cursisten simpelweg niet verschijnen op de examendagen. In de studiezaal van de Indonesische ambassade werd afgelopen maandag, onder het genot van een hapje en drankje, de cijfers bekend gemaakt.

Meer
more_vertVan een mix max naar beter Javaans
closeVoor de dienst is taal ook een probleem

Wanica - Er gebeurt iets bij Wisma Budi Darma. Vanavond wordt niet gebeden bij Het Huis van de Geestelijke Beweging maar het Javaans Nieuwjaar gevierd. Een ballonnenloos feest met lekker eten en drinken. Onder het maanlicht, op het grote erf aan de Tawajariweg, wachten de mensen op de attractie van de avond: een wayang kulitvoorstelling.

Meer
more_vertVoor de dienst is taal ook een probleem
closeZoeken naar perfectie in juiste manier van leven

Het Javanisme en Javaans nieuwjaar. Voor de Javanisten en zij die de Javaanse traditie volgen, is Sasi Sura of ‘de maand Sura’ een heilige maand. Het is de eerste maand op de Javaanse kalender. Sasi Sura (spreek: sasi suro) begint dit jaar op 5 november en wordt in Suriname ook aangeduid als het Javaans Nieuwjaar.

Meer
more_vertZoeken naar perfectie in juiste manier van leven
closeJoko Sarwono heeft vijf maanden voor nieuw wayang bloed

Met zijn rug naar het publiek bedient hij de wayangpoppen zoals een dhalang dat hoort te doen. Een gamelanorkest staat hem bij, de pesindhens of zangeressen op de ayak ayak melodie zorgen voor traditionele zang.

Meer
more_vertJoko Sarwono heeft vijf maanden voor nieuw wayang bloed
closeDhalang Sarwono houdt de mensen uren geboeid

Dhalang Joko Sarwono uit Solo, Centraal-Java, wappert met de gunungan op het scherm en start daarmee op gebruikelijke wijze de wayang kulit. Het verhaal heet ‘Semar ontwikkelt het universum’.

Meer
more_vertDhalang Sarwono houdt de mensen uren geboeid
closeAls vast programma maakt de gamelan een nieuwe intrede

Het klinkt als muziek: holle metaalgeluiden in verschillende tonen. Maar komen die oosterse geluiden uit holle buizen of klokken? Bij de Indonesische ambassade wordt al enige tijd gamelanles verzorgd.

Meer
more_vertAls vast programma maakt de gamelan een nieuwe intrede
close‘Mantep’ Sopawiro opent deuren voor Surinaamse dhalangs

Boxel - Het lakon of verhaal aanpassen aan het land wist hij van tevoren, maar dat zijn performance hem nog een titel zou opleveren, kon bapak Sapto Sopawiro niet vooraf weten.

Meer
more_vert‘Mantep’ Sopawiro opent deuren voor Surinaamse dhalangs