Launch Kebudayaan Jawa om wayang te behouden

Indonesische dhalang komt uit Solo Dessa - Op tafel liggen alle gerechten voor een ceremoniële slametan of heilsmaaltijd. Drie kaums (twee westbidders en één oostbidder) gaan voor in het gebed en spreken hun zegen uit voor het project Kebudayaan Jawa (redactie lees: Kebudaya-an Jowo).

Launch Kebudayaan Jawa om wayang te behouden

Indonesische dhalang komt uit Solo Dessa - Op tafel liggen alle gerechten voor een ceremoniële slametan of heilsmaaltijd. Drie kaums (twee westbidders en één oostbidder) gaan voor in het gebed en spreken hun zegen uit voor het project Kebudayaan Jawa (redactie lees: Kebudaya-an Jowo).

Uit De Ware Tijd van zaterdag 18 januari 2014 door Charles Chang.

Hiermee hangt de wayang kulit of het wayangpoppenspel in Suriname niet langer aan een zijdendraad. Na de speeches voor een select gezelschap lanceert Paul Somohardjo met een doffe slag op de gong zijn project voor de Javaanse kunst en cultuur.

De initiatiefnemer spreekt van een academie waarin pak Joko Sarwono uit Solo, Midden-Java, de eerste docent mag zijn. Hiermee wil Somohardjo de hoogste vorm van de Javaanse cultuur van uitsterven behoeden. “Het gaat niet alleen om kunst en cultuur, maar wayang hoort bij onze opvoeding, meent ‘Somo’. Het project komt uit de noodzaak om de wayang kulit te behouden. Beurtelings moeten de Javaanse gemeenschappen het doen met pak Sapto Sopawiro, de enige nog in leven zijnde dhalang of wayangpoppenspeler. Zijn volle agenda toont aan dat hij soms de mensen moet teleurstellen en na zijn reis vorig jaar naar Indonesië komt nu ook de vraag vanuit Nederland. Bij de Javanen is het een traditie om bersih desa, een jaarlijkse culturele activiteit, af te sluiten met een wayangvoorstelling.

Identiteit

De keus van Somo om de academie te starten op Dessa berust niet op toeval. Lelydorp heeft een grote Javaanse samenleving en de leiding van SSCV Poerwodadie ligt in handen van Soewandie Somohardjo. Het sportveld en de gemeenschapszaal van Dessa, waar de lessen zullen worden verzorgd, vallen onder het beheer van deze sport, sociale en culturele vereniging. “Voorlopig alleen hier, maar afhankelijk van de vraag zal de academie uitbreiden naar andere Javaanse communities, weet Soewandie. Hij somt vier leden en twee geïnteresseerden uit Blauwgrond op voor de dhalangles. Soewandie hoopt dat ook de jongeren zich hiervoor interesseren. “Het is een identiteit van jou en een stuk cultureel erfgoed die vanaf 1890 is behouden.”

Storyteller

Wie ook blij is met het project, is Captain Does van Does Cabaret. De grondlegger van de vereniging is aangesteld tot leider van de academie. “In mijn interviews met Somo heb ik steeds dit onderwerp ter sprake gebracht en nu is het gelukt!” De presentator van de Javaanse televisie zegt ook vaker een beroep te hebben gedaan op de Indonesische ambassade; echter tevergeefs. “De ambassadeur wilde ook een dhalang laten halen, maar hij was afhankelijk van de functionarissen van hier. En die ondersteuning bleef uit.” Na de ceremonie en het officiële gedeelte geeft pak Joko Sarwono een korte wayangvoorstelling. De 45 jarige dhalang ontpopt zich dan als een ware storyteller. Hij is niet de eerste die hier les geeft. Eerder, in 2000 en 2005, liet de Indonesische ambassade een dhalang halen uit Yogyakarta. Eind deze maand reist Somo opnieuw naar Indonesië. Ditmaal voor docenten voor andere onderdelen van de Javaanse kunst en cultuur.