De vakantie gebruiken voor wayangles bij Sapto

Boxel - Het is een warme ochtend wanneer pak Sapto Sopawiro een reeks bekende oldies zingt door de microfoon. Buiten zijn woning op heerst een vredige stilte, maar op zijn terras verschijnen wayangpoppen één voor één dansend voor de kelir. Het scherm is veel kleiner dan normaal, maar is bedoeld voor les of demo.

De vakantie gebruiken voor wayangles bij Sapto

Boxel - Het is een warme ochtend wanneer pak Sapto Sopawiro een reeks bekende oldies zingt door de microfoon. Buiten zijn woning op heerst een vredige stilte, maar op zijn terras verschijnen wayangpoppen één voor één dansend voor de kelir. Het scherm is veel kleiner dan normaal, maar is bedoeld voor les of demo.

Uit De Ware Tijd van dinsdag 21 januari 2014 door Charles Chang.

Al een aantal ochtenden doet Donovan Korput (16) moeite om hier te komen oefenen, terwijl zijn grootouders, Wim en Hermine Kromoredjo, geduldig meekijken. Het Javaans bloed stroomt dus door de Haagse tiener, maar ook de wil om de hoogste vorm van de Javaanse cultuur te leren. De helft van hun vijf weken vakantie offeren ze hiervoor op. Na twaalf lessen kan Donovan de poppen sturen en armpjes bewegen, maar het vak van een dhalang of wayangpoppenspeler blijft moeilijk. “Het lijkt makkelijker dan gedacht, geeft hij toe. “Het spel, de intonatie en het vasthouden en bewegen van de poppen, vind ik moeilijk. Peinzend en ‘lijdend’ onder de tropische temperatuur vervolgt hij: “Maar ik denk het wel onder de knie te krijgen als ik veel oefen. Per slot hebben we ook onze eigen wayangset en kelir in Nederland.” Donovan en zijn grootouders maken deel uit van de culturele Javaanse groep Manggar Megar in Den Haag. Manggar Megar die een eigen gamelangroep heeft, streeft naar behoud en overdracht van het Javaans erfgoed. 

Meer info

Het idee om de wayang te leren speelt al geruime tijd bij de jongen, maar Nederland heeft geen dhalangs – in Suriname is er nog maar één. Toen pak Sapto in april jl. op doorreis naar Indonesië een korte wayangshow gaf in Den Haag, zag Donovan de kans om eraan te beginnen. “Hij heeft mij toen gevraagd of hij mocht komen, zegt pak Sapto die meteen positief instemde. “Want Nederland heeft geen dhalangs, of het zijn Indonesische dhalangs die weer een andere stijl hebben en geen Nederlands spreken.” Hij neemt de plaats over van zijn cursist, schuift hij de gunungan (een waaiervormig blad) langzaam omhoog, zwaait ermee en prikt het vast aan de bananenstam. Voor het ritme telt en boots hij oraal de gamelanmuziek na. 

“Toen wij het bericht kregen dat pak Sapto naar Nederland kwam, dachten we om er iets mee te doen, zegt Hermine Kromoredjo die de eenmalige show organiseerde. “Nadien kwam Donovan met het idee om in de vakantie les bij hem te volgen. Volgend jaar wil hij verder studeren in Solo, Indonesië.” Kromoredjo meent dat voor de kracht en stimulans er meer informatie moet worden gegeven over de cultuur. “Ook door de niet-Javaanse media.”  Echtgenoot Wim zucht: “Hier heb je nog de ruimte om te oefenen, in Nederland is het moeilijk. Dit is het grootste probleem voor alle podiumkunst. En al heb je de ruimte dan zit je nog met geluidsoverlast.”

Op de illustratie: Donovan Korput (16) bedient een wayangpop bij pak Sapto thuis op Boxel. Samen met zijn grootouders offert de Haagse tiener de helft van zijn vakantie op om les te nemen bij de laatste dhalang van Suriname. dWT foto/ Charles Chang.