In het feest zit ook behoud van de traditie

Lelydorp - In rijen zitten de mannen aandachtig te luisteren. Het lijkt op een wijkvergadering te Dessa, maar de onophoudelijke preek en slametan, de heilsmaaltijd bij Javanen, wijzen op een dienst. In het midden van de grote gemeenschapszaal zit Tristan met zijn grootvader.

In het feest zit ook behoud van de traditie

Lelydorp - In rijen zitten de mannen aandachtig te luisteren. Het lijkt op een wijkvergadering te Dessa, maar de onophoudelijke preek en slametan, de heilsmaaltijd bij Javanen, wijzen op een dienst. In het midden van de grote gemeenschapszaal zit Tristan met zijn grootvader.

Uit De Ware Tijd van dinsdag 21 januari 2014 door Charles Chang.

Eigenlijk zou het jongetje de ster van de avond moeten zijn, want morgen wordt hij besneden, maar die rol is zijn grootvader gegund. Somin Mardan, die onlangs is gedecoreerd door de president, staat heel bekend in dit plaatsje op Lelydorp. Glunderend geniet de sociale senior van de avond. Hij is niet alleen blij met de grote opkomst, maar als moslim vindt hij het ook belangrijk om de traditie voort te zetten. Aan de poort hangen palmbladeren, gasten krijgen de heilsmaaltijd in blad en na de dienst komt een gamelangroep.

Wie ook blij is met het feest is zijn schoonzoon, de vader van Tristan. Een jaar van te voren trof de man al voorbereidingen. Ferdinand Kartodikromo noemt op wat zoal is gedaan om zulk een groot feest te houden: een koe en tweehonderd kippen slachten. Het schaap is om religieuze reden geofferd. “Ja, a ben hebi, ik heb twee tot drie jaar lang voor moeten sparen, maar zo behouden we de traditie.” Het feest heeft hij over twee dagen gespreid. “Vanavond hebben we de dienst, gamelan en gezellig samenzijn voor de buurtbewoners en gemeenteleden, morgen hebben we poco pocodans (lees: potjo potjo, een Javaanse lijndans)  en cabaret voor familie en vrienden. Het gaat teveel zijn om iedereen op een avond te ontvangen, de plaats wordt te klein daarvoor!”

Vijfdaagse traditie

Bij een besnijdenis komt meer bij kijken dan alleen ingreep en feest. Omdat het feest in de zaal wordt gehouden, neemt de familie volgens de vijfdaagse Javaanse kalender haar intrek in de zaal. Op deze thuisbasis worden dan de rituelen en gebeden gehouden. Een dag vóór de besnijdenis wordt Tristan ingesmeerd met lalar, de gele atalpoeder gemengd met andere stoffen, om hem te reinigen. Daarna wordt de jongen naar de moskee gebracht om te bidden. Het besnijden gebeurt de volgende dag om zes uur ‘s morgens. “Dat gebeurt op de poli van de RGD arts, vertelt Somin. “De traditie zegt dat het vóór de dag begint moet gebeuren, de arts weet dat hij vroeg moet komen. Maar dat is nog niet alles! Na dit feest houden we ons opnieuw aan de vijfdaagse traditie, maar dan thuis en in kleinere vorm. We bedanken dan iedereen die heeft meegeholpen en we bidden dat ze de energie terug krijgen. Dit is ook de bedoeling van de among among, een kleine heilsmaaltijd.”  Ondertussen komt de gamelangroep Kridoh Wanita in actie. Voorzanger pak Soemito rijmt de woorden aan elkaar, later steelt de gastheer de show. Samen met de overgebleven gasten maakt Somin het tot een geslaagde traditionele zang- en dansavond. Wie op de achtergrond blijft, zijn de andere grootouders. Ferdinand hierover: “Mijn ouders komen van Leiding, maar hier op Dessa is de cultuur sterker!”   

Bron: dWT / Charles Chang Bron: dWT / Charles Chang Bron: dWT / Charles Chang